Đột quỵ là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và để lại di chứng thần kinh nghiêm trọng. Bệnh có thể xảy ra đột ngột, không chỉ ở người lớn tuổi mà ngày càng được ghi nhận ở người trẻ. Hiểu rõ nguyên nhân đột quỵ, nhận biết các yếu tố nguy cơ và chủ động phòng ngừa là giải pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe não bộ và giảm nguy cơ biến cố nguy hiểm.
Đột quỵ là gì?
Đột quỵ xảy ra khi quá trình cung cấp máu đến một phần não bị gián đoạn hoặc khi mạch máu não bị vỡ, khiến tế bào não không nhận đủ oxy và dưỡng chất. Nếu không được cấp cứu kịp thời, các tế bào não có thể tổn thương nhanh chóng, dẫn đến tử vong hoặc để lại nhiều di chứng như liệt, rối loạn ngôn ngữ, suy giảm khả năng vận động và nhận thức.
Đột quỵ thường được chia thành hai dạng chính. Đột quỵ thiếu máu não xảy ra khi một động mạch cung cấp máu cho não bị tắc nghẽn, thường liên quan đến huyết khối hoặc cục máu đông. Trong khi đó, đột quỵ xuất huyết não xảy ra khi mạch máu trong não bị vỡ, gây chảy máu và tổn thương mô não.
Nguyên nhân đột quỵ thường gặp
Có nhiều nguyên nhân và yếu tố nguy cơ có thể làm gia tăng khả năng xảy ra đột quỵ. Trong đó, một số vấn đề sức khỏe và thói quen sinh hoạt đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
Tăng huyết áp
Tăng huyết áp được xem là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu của đột quỵ. Huyết áp cao kéo dài có thể làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch và làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông hoặc vỡ mạch máu não.
Đáng lưu ý, tăng huyết áp có thể diễn biến âm thầm trong thời gian dài mà không gây triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, kiểm tra huyết áp định kỳ là biện pháp đơn giản nhưng cần thiết để phát hiện và kiểm soát nguy cơ.
Bệnh tim mạch
Một số bệnh lý tim mạch, đặc biệt là rung nhĩ, bệnh van tim hoặc các tình trạng làm hình thành huyết khối trong tim, có thể khiến cục máu đông di chuyển theo dòng máu lên não và gây tắc nghẽn mạch máu.
Người mắc bệnh tim mạch cần được bác sĩ theo dõi, đánh giá nguy cơ đột quỵ và điều trị phù hợp.
Rối loạn mỡ máu và xơ vữa động mạch
Cholesterol trong máu tăng cao có thể góp phần hình thành các mảng xơ vữa trong lòng động mạch. Khi mảng xơ vữa phát triển, lòng mạch có thể bị thu hẹp hoặc hình thành huyết khối, cản trở dòng máu lên não và làm tăng nguy cơ đột quỵ thiếu máu não.
Đái tháo đường
Đường huyết tăng kéo dài có thể gây tổn thương mạch máu và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Người bệnh đái tháo đường vì vậy cần kiểm soát đường huyết, huyết áp, mỡ máu và duy trì chế độ sinh hoạt phù hợp.
Hút thuốc lá và sử dụng rượu bia
Hút thuốc lá có thể gây tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa động mạch và làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối. Sử dụng rượu bia quá mức cũng có thể ảnh hưởng đến huyết áp, tim mạch và sức khỏe tổng thể, từ đó làm gia tăng nguy cơ đột quỵ.
Thừa cân, ít vận động và chế độ ăn uống không hợp lý
Chế độ ăn nhiều muối, chất béo bão hòa, thực phẩm chế biến sẵn, cùng với tình trạng thừa cân, béo phì và ít vận động có thể góp phần làm tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường và các bệnh lý tim mạch. Đây đều là những yếu tố liên quan đến nguy cơ đột quỵ.
Dấu hiệu đột quỵ cần nhận biết sớm
Đột quỵ là tình trạng cấp cứu y tế. Một số dấu hiệu thường xuất hiện đột ngột gồm méo miệng, yếu hoặc liệt một bên cơ thể, nói khó, nói ngọng, khó hiểu lời người khác, nhìn mờ hoặc mất thị lực, chóng mặt, mất thăng bằng hoặc đau đầu dữ dội bất thường.
Khi nhận thấy người bệnh có dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, cần nhanh chóng gọi cấp cứu và đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng tiếp nhận, chẩn đoán và điều trị đột quỵ. Không nên tự ý cho người bệnh uống thuốc, ăn uống hoặc chờ các triệu chứng tự cải thiện.
Thời gian có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong điều trị đột quỵ. Việc đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm giúp bác sĩ có cơ hội đánh giá và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, đồng thời hạn chế nguy cơ tổn thương não và di chứng lâu dài.
Cách phòng ngừa đột quỵ hiệu quả
Không phải mọi trường hợp đột quỵ đều có thể phòng tránh, nhưng kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ có thể góp phần giảm đáng kể khả năng xảy ra biến cố.
Trước hết, mỗi người nên kiểm tra huyết áp định kỳ, đặc biệt là người trung niên, người cao tuổi hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch, đột quỵ. Nếu được chẩn đoán tăng huyết áp, cần tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ và không tự ý ngừng thuốc.
Bên cạnh đó, nên duy trì chế độ ăn cân đối, tăng cường rau xanh, trái cây, cá và các nguồn thực phẩm lành mạnh; hạn chế muối, thức ăn nhiều dầu mỡ, chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn.
Tập thể dục thường xuyên cũng là một trong những cách phòng ngừa đột quỵ hiệu quả. Người trưởng thành nên duy trì hoạt động thể chất phù hợp với tình trạng sức khỏe, đồng thời kiểm soát cân nặng và hạn chế thời gian ngồi hoặc nằm kéo dài.
Người hút thuốc nên chủ động cai thuốc. Việc hạn chế rượu bia, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng cũng góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch và mạch máu não.
Đặc biệt, những người đang mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch hoặc từng có cơn thiếu máu não thoáng qua cần được thăm khám và theo dõi định kỳ. Kiểm soát tốt bệnh nền là một phần quan trọng trong chiến lược phòng ngừa đột quỵ.
Chủ động phòng ngừa để bảo vệ sức khỏe não bộ
Đột quỵ có thể diễn tiến nhanh và để lại hậu quả nặng nề, nhưng nhiều yếu tố nguy cơ có thể được phát hiện và kiểm soát từ sớm. Duy trì lối sống lành mạnh, kiểm tra sức khỏe định kỳ và điều trị tốt các bệnh lý nền là những bước thiết thực giúp giảm nguy cơ đột quỵ.
Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường nghi ngờ đột quỵ, cần ưu tiên đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Chủ động nhận biết nguy cơ và xử trí đúng thời điểm có thể tạo ra sự khác biệt lớn đối với khả năng hồi phục của người bệnh.
PHÒNG KHÁM ĐA KHOA SÀI GÒN CỬU LONG
Trụ sở chính: Số 2 Thủ Khoa Huân, phường Mỹ Tho, Đồng Tháp.
PHÒNG KHÁM ĐA KHOA SÀI GÒN CỬU LONG GIANG
Lô 53, KCN Long Giang, xã Tân Phước 3, Đồng Tháp.
Chăm sóc khách hàng: 0917 926 115
Website: https://benhviensaigoncuulong.vn/
